کتاب واقعیت درمانی چه می آموزد

کتاب “واقعیت درمانی” نوشته دکتر ویلیام گلسر با ترجمه دکتر علی صاحبی، از سری کتابهای نشر سایه سخن می باشد. در این مقاله بطور اجمالی و مختصر نکات عمیق و مهم این کتاب را با شما به اشتراک می گذارم و توصیه می کنم جهت فهم بهتر مطالب حتما اصل کتاب را مطالعه بفرمایید.

کتاب واقعیت درمانی چه اطلاعاتی را در بر می گیرد؟

کتاب واقعیت درمانی به توضیح رویکرد واقعیت درمانی می پردازد. واقعیت درمانی رویکردی است که به انسان‌ها کمک می‌کند واقعیت را همانطور که هست و نه آنطور که خودشان می‌خواهند، ببینند و مسئولانه نیازهایشان را در چارچوب واقعیت ارضاء کنند.

یکی از اصول واقعیت درمانی و تئوری مربوط به آن یعنی تئوری انتخاب بیان می‌کند که چرایی رفتار ما به ارضای ۵ نیاز ژنتیکی برمی‌گردد که عبارتند از بقا (سلامتی، احساس امنیت، میل جنسی)، عشق و احساس تعلق (پیوند عاطفی داشتن، عضو گروه شدن، جستجوی صمیمیت)، تفریح (یادگیری، بازی، نشاط داشتن)، قدرت (رقابت‌جویی، احترام داشتن، شکوفا شدن) و آزادی (حق انتخاب داشتن، خلاقیت، محدود و مجبور نبودن). هرگاه نیازها ارضاء شوند افراد احساس کنترل می‌ کنند و هرگاه ارضاء نشوند احساس می ‌کنند که کنترل زندگی از دستشان خارج شده است؛ پس هدف همه رفتارها بازگرداندن احساس کنترل است.

همانگونه که از نام کتاب واقعیت درمانی برمی آید، هدف این رویکرد سوق دادن انسان ها به سمت پذیرش واقعیت زندگی شان و اقدامی موثر در جهت بهبود شرایط شان است. در رویکرد واقعیت درمانی افراد می آموزند تا چگونه با ارضای موثر نیازهای ژنتیکی در قالب واقعیت بتوانند مسئولیت انتخاب های شان را برعهده گرفته و با انتخاب رفتارهای موثرتر و مسئولیت پذیری بیشتر، بتوانند افرادی کامیاب و خشنود شوند؛ بنابراین واقعیت درمانی معتقد است هر چقدر افراد بتوانند از طریق تغییر شیوه تفکر و نگرش، نیازهای شان را در چارچوب واقعیت ارضا کنند، افرادی شادتر خواهند بود. یکی دیگر از اصول ذکر شده در کتاب واقعیت درمانی، رابطه است.

هر انسانی برای ارضای موثر نیازهایش به افراد دیگر نیاز دارد، بنابراین هر چقدر فرد بتواند روابط گرم و صمیمانه تری با افراد واقع بین و مسئولیت پذیر برقرار کند، از حمایت بیشتری برخوردار شده و در نتیجه نیازهایش نیز بهتر ارضا می شود و خشنودی بیشتری را تجربه می کند. در مقابل براساس واقعیت درمانی می توان گفت تمام کسانی که در مقاطعی از زندگی با مشکلات روانشناختی نظیر افسردگی، اضطراب، وسواس و … دست و پنجه نرم می کردند، درگیر رابطه ای معیوب بوده اند که نمی توانستند با احساس تعلق به یک فرد یا رابطه و دریافت حمایت و همدلی نیازهای شان را به طور موثری ارضا کرده و در نتیجه کنترل شان را بر بخش هایی از زندگی از دست داده و درگیر ناخشنودی شده اند.

سخن کلی از کتاب واقعیت درمانی

در مجموع می توان نتیجه گرفت کتاب واقعیت درمانی با طرح پرسش “چه می کنید؟” کارهایی که فرد تاکنون برای ارضای نیازهایش انجام می داده را بررسی کرده و در قدم بعدی موثر یا غیرموثر بودن راهکارها را مدنظر قرار می دهد. هرگاه افراد از انجام کارهایی که آنها را به خواسته شان نمی رساند عمیقا ناامید شوند و به این باور برسند که تلاش فعلی شان در جهت ارضای نیازهای شان بیهوده است آنگاه راه تغییر رفتار باز می شود؛ در آن زمان است که افرادی که با او رابطه امن و صمیمانه دارند می توانند در کنار او قرار گیرند و در مورد طرح و برنامه ای جایگزین گفتگو کنند و بررسی نمایند که انتخاب های جدید چقدر می توانند به فرد کمک کنند تا مسئولانه در جهت ارضای نیازهایش قدمی موثرتر برداشته و هانگونه که کتاب واقعیت درمانی بارها و بارها تاکید کرده با کنترل بیشتری که افراد بر زندگی شان پیدا می کنند می توانند افرادی خوشنودتر شوند.