افسردگی در نوجوانان

افسردگی در نوجوانان به تعبیر تئوری انتخاب عبارتست از نگه‌ داشتن خشم در درون خود. زمانی ‌که احساس ناکامی در درون فرد زیاد شود دچار خشم و رنجش شده و هر چقدر میزان این احساسات بیشتر باشد کل وجود فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و در این زمان گفته می شود فرد دچار افسردگی بالینی گشته است. برای درک بهتر مطلب بهتر است ابتدا با مکانیسم خشم بیشتر آشنا شویم. نیاز به آزادی، یکی از مهمترین نیازها در دوران نوجوانی است، وقتی این نیاز از فرد سلب می‌شود، احساس خشم در نوجوانان تولید می‌شود.

نقش خشم در افسردگی نوجوانان

خشم در افسردگی نوجوانان به دو شکل خود را نشان می‌دهد:

1. برون‌ ریزی (acting out) که رفتار وابسته آن پرخاشگری، دادوبیداد، بددهنی، بدرفتاری و نافرمانی می‌باشد.
2. درون ریزی (acting in) که رفتار وابسته آن افسردگی است.

نشانه‌های افسردگی در نوجوانان

مهمترین نشانه‌ های افسردگی بالینی عبارتند از:

• عدم لذت بردن از آنچه که قبلا لذت‌بخش بوده
• پرخوابی یا کم‌ خوابی، پرخوری یا کم‌ خوری
• کم‌ تحرکی
• گفتن مداوم جملات مایوس کننده مانند: تهش که چی؟
• افکار خودکشی

علل اساسی ایجاد افسردگی

از نظر تئوری انتخاب، افسردگی به سه علت اساسی رخ می‌دهد:

1. کنترل خشم
2. فریاد بیصدای کمکم کن در افسردگی
3. اجتناب از تلاش مجدد

درمان افسردگی در نوجوانان

تئوری انتخاب معتقد است که افسردگی در نوجوانان یک رفتار است که فرد با توجه به شرایط زندگی‌اش آن را انتخاب می‌کند و می‌توان آن را با این جملات بیان کرد: من خسته بودم و افسردگی کردم؛ من خواهان توجه بیشتری بودم و چون آن را دریافت نمی‌کردم، افسردگی کردم؛ چون بلد نبودم خشمم را به شیوه‌ درست ابراز کنم، آن را نشان ندادم و افسردگی کردم.
دکتر ویلیام گلسر بنیانگذار تئوری انتخاب می‌گوید: گرچه ما از این نکته آگاهی نداریم ولی افسردگی کردن یکی از قوی‌ ترین روش‌ هایی است که انسان برای مهار “ابراز خشم” پیدا کرده است و همه ما به میزان زیادی از آن استفاده می‌کنیم. افسردگی کردن از زد و خوردهای زناشویی و خشونت‌های اجتماعی زیادی جلوگیری می‌ کند.
بنابراین چون افسردگی نیز بخشی از یک رفتار شناخته می شود برای متوقف کردنش از سه راه می‌ توان استفاده کرد:

• آن چیزی را که می‌ خواهیم با افسردگی کردن به آن برسیم (خواسته) را تغییر دهیم.
• افسردگی کردن (عملی که از ما سر می‌زند) را عوض کنیم.
• هم خواسته و هم عمل را تغییر دهیم.

نکته مهم در درمان افسردگی در نوجوانان اینست که آنها یاد بگیرند عملی که از شما سر می ‌زند یعنی افسردگی کردن مانند هر عمل دیگر از انتخاب های شما ناشی می‌ شود، یعنی شما تصمیم می‌گیرید که آن را انتخاب کنید. پس اگر از افسردگی کردن خسته شده اید و یا این عمل شما را به خواسته تان نمی رساند، عمل تان را تغییر دهید تا احساس بهتری را تجربه کنید و مسیر جدیدی برای رسیدن به خواسته تان داشته باشید.

نویسنده: پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران