روانشناس کودک و نوجوان

فعالیت اصلی روانشناس کودک و نوجوان ارزیابی، تشخیص، روان درمانی، آموزش، توانبخشی خانواده و فرزندان بر اساس مبانی رویکردی مشخص می باشد. روانشناس کودک و نوجوان بزرگسالی است که به خواسته ها، نیازها و احساسات کودک و نوجوان اهمیت داده، همدلانه به آنها گوش می دهد و با دلگرمی آنها را درک می کند. روانشناس کودک و نوجوان می داند که حضور داشتن در کنار کودک و نوجوانف مستلزم چیزی فراتر از حضور فیزیکی است؛ حضور داشتن، هنری است که تجربه مشاوره را به تجربه ای یگانه بدل می سازد.

روانشناس کودک و نوجوان فردی انعطاف پذیر است که آمادگی دارد با نگرشی پذیرا نسبت به موارد تازه، نکات خلاف انتظار را بپذیرد و با آنها سازگار شود. او علاقه ای راستین به دنیای کودک و نوجوان دارد و می کوشد تا به درک این دنیا نائل آید.

دستاوردهای مشاوره با روانشناس کودک و نوجوان

پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران که براساس رویکرد واقعیت درمانی در زمینه کودک، نوجوان و فرزندپروری فعالیت می کند والدین را تشویق می کند تا محیط مثبت و خوش بینانه ای در خانه ایجاد کنند و هر روز موفقیت های فرزندانشان را در خانه یا مدرسه تشویق کنند و به آنها این آگاهی را می دهد که احساسات مثبت چه نقش مهمی در ارتقا توانایی کودکانشان برای حل بهتر مسائل ایفا می کند.

در جلسات مشاوره والدین می آموزند که بحران های دوران کودکی لزوما تاثیر منفی روی کودکان نخواهند گذاشت. مهم این است که والدین کودک چگونه با این بحران ها دست و پنجه نرم می کنند. به عبارتی اتفاقات و حوادثی که کودک از زمان خردسالی به همراه خانواده اش تجربه می کند، حتی اگر بدترین و تاثیرگذارترین اتفاقات ممکن برای یک خانواده باشد، آنچه که در ضمیر ناخودآگاه کودک ثبت شده و باقی می ماند، چگونه واکنش نشان دادن بزرگترهای خانواده اش به آن اتفاقات و حوادث است. براساس تئوری انتخاب، هرگاه ما نیازهای اساسی خود را با روشی مسئولانه برآورده کنیم، می توانیم احساس شادمانی را تجربه کنیم.

وقتی کودکان برای تامین نیازهایشان تلاش می کنند، نقش والدین و روانشناس کودک و نوجوان این است که به آنان کمک کنند رفتارهای موثرتر را گسترش دهند و انتخاب های مسئولانه تری داشته باشند. کودکان فرصت چندانی برای ایجاد و توسعه الگوهای رفتاری کم اثر و غیرمفید نداشته اند؛ بنابراین اگر به خوبی آموزش داده شوند و از شرایطی خوب و حمایت کننده برخوردار باشند، به سرعت می آموزند که انتخاب های مسئولانه تری داشته باشند. تئوری انتخاب بر مفاهیم آزادی و مسئولیت پذیری تاکید می کند.

وقتی با این واقعیت مواجه می شوید که تمام رنج ها و ناراحتی هایی را که اکنون تجربه می کنید، خودتان انتخاب کرده اید، از رسیدن به این دانش و آگاهی شادمان می شوید که می توانید درست از هم اکنون به انتخاب های بهتری دست بزنید.

ما در دنیای «کنترل بیرونی» زندگی می کنیم که باعث شده است شاهد ناخشنودی های زیادی در همه جا باشیم. شما به عنوان پدر و مادر نمی توانید از این دنیا فرار کنید. ولی هر چقدر بتوانید فضای خانه را با «تئوری انتخاب» پر کنید و کمتر از «کنترل بیرونی» استفاده کنید، زندگی لذتبخش تری را برای خود و عزیزانتان خواهید آفرید. در واقع یادگیری دانش تئوری انتخاب و تمرین و تکرار آن در در مواجه با رفتارهای فرزندان مهمترین اصلی است که در مشاوره با روانشناس کودک و نوجوان به آن پرداخته خواهد شد.

نقش روانشناس کودک و نوجوان در فرزندپروری سازنده:

روانشناس کودک و نوجوان کمک می کند تا والدین به مهمترین هدف فرزندپروری که همانا پرورش فرزندانی مستقل از والدین است، دست یابند. تربیت یعنی تغذیه کردن تا آنچه در وجود کودکان است شکوفا شود؛ بنابراین یک تربیت سازنده شامل هدایت فرزند به سوی شکوفایی استعدادهایش می باشد.

فرزندپروری از دو جنبه اهمیت دارد:

1) آسیب هایی که بچه ها از حوزه والدین می خورند و 2) آموزش خانواده در جهت تربیت سازند؛

و شاید یکی از مهمترین سوال هایی که روانشناس کودک و نوجوان مطرح می سازد این باشد که «خود والدین از نظر اجتماعی، معنوی، شناختی، روانی و عاطفی تربیت یافته هستند؟».

سخت ترین اصل تئوری انتخاب برای درونی کردن این اصل است که «تنها فردی که می توانیم رفتارش را کنترل کنیم، خودمان هستیم». در این اصل کنترل کردن به معنای تغییر دادن چیزی به دلخواه و طبق خود می باشد. در فرزندپروری هدف این است تا به والدین آموزش دهیم از اعمال کنترل بیرونی که همانا تغییر دادن فرزندان براساس افکار و اعمال خودشان است دست برداشته و در عوض با هدایت، حمایت و نظارت نگرش کنترل درونی و رفتار مسئولانه را در فرزندان شکل دهند.

روانشناس کودک و نوجوان کمک می کند تا والدین اصل بدیهی تئوری انتخاب در زمینه فرزندپروری یعنی «اگر می خواهید فرزندان شما در طول دوره رشد شاد، موفق و با شما نزدیک و صمیمی باشند، کاری نکنید که فاصله بین شما و آنها زیاد شود و از هم دور شوید.» را در لحظه به لحظه بودن با فرزندان زندگی نمایند تا بتوانند آنها را طوری تربیت کنند که احتمال مسئولیت گریزی و ناخشنودی آنها در بزرگسالی کاهش یابد.

فرزندان به والدین شان نیاز دارند. آنها خواهان همراهی، آموزش، عشق و حمایت والدین هستند. پژوهش ها ثابت کرده اند که که هر چقدر والدین در منزل با بچه ها درگیرتر باشند بر روی خودپنداره، خوش بینی و ارتباط اجتماعی فرزندان تاثیر مثبتی می گذارند. فرزندانی که براساس فرزندپروری مبتنی بر تئوری انتخاب پرورش می یابند به دلیل اعتماد و امنیتی که از والدین دریافت کرده اند، کودکانی آرام و مطمئن خواهند بود.درخواست ها و نیازهایشان را بهتر مطرح می کنند و چون یاد گرفته اند که سود و هزینه رفتارهایشان را بسنجند هنگامی که به خواسته هایشان نمی رسند نیازی به بدرفتاری نمی بینند بلکه دست به انتخاب های موثرتر می زنند.

پایان سخن اینکه روانشناس کودک و نوجوان کمک می کند تا والدین با استفاده از قانون و صمیمیت بچه ها را به خودارزیابی دعوت کرده و با آموزش مسئولیت پذیری به آنها مهمترین وظیفه خود را در قبال فرزندان به انجام رسانند.