عزت نفس بزرگترین هدیه والدین به فرزندان

یکی از مولفه های بسیار مهم هوش هیجانی ، عزت نفس می باشد. کودک برای رشد سالم به عشق و محبتی بدون قید و شرط، شنیده شدن بدون قضاوت و پیشداوری و درک شدن از طرف والدینش نیاز دارد. درک شدنِ آن چیزی که کودک هست و پذیرش آن، اساس شکل گیری عزت نفس می‌ باشد. عزت نفس یعنی ارزیابی احساس خودارزشی، به زبان ساده تر به این معنی است که چقدر خودتان را همانطور که هستید دوست دارید. عزت نفس از تجارب زندگی خصوصا در دوران کودکی نشات می گیرد و احساسی است که بر تعاملات اجتماعی ما اثر می گذارد.

چرا به عزت‌ نفس نیاز داریم؟

عزت نفس مثل یک سیستم ایمنی آگاهانه عمل نموده و ظرفیت و مقاومت لازم برای زندگی فرد را فراهم‌ می آورد؛ بنابراین نیاز به عزت نفس یا احترام به خود یکی از بنیادی ترین نیازهای روانشناختی در انسان است که ارضای درست و واقع بینانه آن منجر به پیامدهای مثبت و کارآمدی همچون اعتماد به نفس ، احساس ارزشمندی، حس توانمندی، قدرت و شایستگی شده و از طرف دیگر عدم توجه به این نیاز منجر به احساس حقارت، حس بی ارزشی، ضعف و درماندگی گشته و باعث کاهش عملکرد فرد خواهد شد.

نقش عزت نفس در ایجاد هویت مثبت

وقتی کودک می ‌بیند اجازه کوشش و خطا دارد، توهین و تحقیر نمی ‌شود و در یک جمله وجود منحصربفردش مورد احترام و عشق بی‌ پایان والدینش قرار می ‌گیرد، درک می‌ کند که وجودش ارزشمند است و باید خودش را محترم بشمارد، به توانمندی‌ هایش اعتماد کند، ظرفیت پذیرش شکست را داشته باشد، از شادی و خوشی لذت ببرد و از بروز هیجانات ناخوشایند نهراسد و در نهایت خود را همانطور که هست بپذیرد و دوست بدارد؛ این کودک علاوه بر مدیریت احساسات و پرهیز از بدرفتاری، در نوجوانی هویت مثبت و موفقی را کسب کرده و در جوانی با ایجاد پیوندهای عاطفی صمیمانه روابط موثری را در زمینه شغل و همچنین خانواده شکل خواهد داد.

عزت نفس و مسئولیت پذیری

رشد عزت نفس باعث می شود کودک و نوجوان در قبال تصمیماتی که می گیرد مسئولیت پذیر باشد، حال چه این تصمیمات دلخواه او باشد و یا او مجبور شده باشد در شرایطی آنها را بگیرد، این مسئولیت پذیری نهایت شجاعت در مواجه با خود است. احساس خودارزشمندی سبب می شود تا فرد درباره خود، خصوصیات، ویژگی ها، توانمندی ها و محدودیت هایش دیدگاهی واقع بینانه اتخاذ کند و با نگرشی همراه با شفقت حتی در زمان اشتباهات، به جای سرزنش خود، بالغانه تصمیماتش را بپذیرد و برای رشد هر چه بیشتر خود و زندگی اش تلاش کند.

نویسنده: پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران