قصه گویی خلاق و پروژه نقاشی خوانی

قصه گویی خلاق یکی از روش­ های پرورش مهارت تفکر نقادانه است. قصه­ گویی پشین ه­ای تاریخی دارد، زیرا علاقه به شنیدن خاطره ­ها و ماجراها در نهاد هر انسانی هست. قصه­ گویی سرگرمی مجذوب­ کنند ه­ای است و فرصتی طلایی را برای آموزش، رشد خلاقیت، پرورش نوآوری و تخیل و رشد اعتماد به ­نفس کودکان و نوجوانان فراهم می­ آورد. همچنین شرایطی را برای مشارکت در کار گروهی برای آنها فراهم می­ آورد.

نقاشی­ خوانی گونه ­ای از قصه­ گویی خلاق محسوب می­ شود که بر تعامل و مشارکت مستقیم مخاطب و قصه­ گو استوار است. در نقاشی­ خوانی، کودکان و نوجوانان بعد از مطالعه کتاب مورد­­نظر و تحلیل آن و همچنین ارتباط با فضای ذهنی نویسنده، موضوعاتی را انتخاب می­کنند. سپس با استفاده از تخیل و خلاقیت خود داستان را براساس برداشت­ های ذهنی و دنیای درونی­شان تصویرسازی می­کنند. در این پروژه، همۀ کودکان هنرمندانی هستند که در هنر نقاشی حرفی برای گفتن دارند و اکنون فرصتی برای نمایش آثارشان به­ وجود آمده ­است. بنابراین، همۀ شرکت­ کنندگان بدون ­ترس از قضاوت و داوری دیگران هنرشان را با اعتماد به نفس به رخ می­ کشند و دنیای ذهنی­ خود را با رنگ و طرح ترسیم می­کنند.

مراحل انجام قصه گویی خلاق

پس از تصویرسازی همۀ موضوعات و قراردادن آن­ها در کنار یکدیگر اجرای نقاشی­ خوانی و قصه گویی خلاق بر اساس روند داستان آغاز می­شود. همزمان، نقاشی­ ها نیز مانند کارتون از ویدیوپروجکشن پخش می­شوند. بنابراین، مخاطبان علاوه بر شنیدن قصه خوانی شاهد اتفاقات آن نیز هستند؛ گویی که نقاشی ­ها جان می­گیرند و تخیل­ های به­ پرواز درآمده این­ بار قصه را از زبان خود روایت می ­کنند.
سالت نقاشی­ خوانی این است که به ­جای استفاده از ابزار صحنه ه­ای بی­ روح و از پیش­ ساخته شده، از هنر مخاطبانش بهره می­برد و آن­ها را هسته اصلی و بخش جدایی ­ناپذیر کار معرفی می­کند که اگر همکاری آن­ها نباشد، کار نیز به ثمر نمی­ نشیند. بنابراین، شرکت­ کنندگان در می­ یابند که حضورشان همانند گوهری ارزشمند مایۀ فخر و مباهات است و به هنرشان، در هر سطح و پایه ­ای، مانند نقاشی صرف نگاه نمی­ شود؛ بلکه آن را اثری هنری می­دانند که قرار است روحی تازه را در قصه جاری کند.

 قصه گویی و تاثیرات مثبت آن

در نهایت، نقاشی ­خوانی به دلیل مشارکت­ افراد در قصه گویی خلاق و روایت کتاب و با احترام به هنر و تخیلشان، قابلیت­ های گاه فراموش ­شده آن­ها را یادآوری می­کند؛ همین تلنگر انگیزه ­ای است تا افراد برای شناخت بهتر خویش و توانایی­ هایشان به خودکاوی بپردازند. به خصوص، با اعتماد به نفسی که به کودکان و نوجوانان می­ بخشد موجب می­شود که ایده­ های جدید در ذهن بپرورانند و در جهت تحقق آن­ها قدمی بردارند. هر کودک به نوعی قهرمان کتاب را آینه تمام­ نمای خود می­پندارد، در سفر قهرمانی­اش با او همراه می­شود و با کسب آگاهی از راهکارهایش رهنمودهایی را برای خود ثبت می­کند تا در دنیای واقعی هنگام مواجه با مشکلاتش آن­ها را سازمان­دهی کند، با پیداکردن راه­ حل برای آن­ها فرصتی را برای ابتکار عمل به دست آورد، موقعیت­ ها را پیش­بینی و فعالیت­ هایش را هدایت کند.
پروژه  قصه گویی خلاق و نقاشی‌خوانی کتاب «تیستوی سبز انگشتی» در سال 1396 به کارگردانی پرستو فصیح و شرکت بیش از 30 تصویرساز کودک و نوجوان در تماشاخانه‌های پایتخت و شهرزاد به روی صحنه رفته است.

نویسنده: پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران