ذهن آگاهی کودکان و فعالیت های مفید آن را بشناسید

به گفته پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران توجه کردن همراه با مهربانی و کنجکاوی در لحظه حال و سپس رفتار مناسب نشان دادن به جای عکس العمل و پاسخ سریع دادن را ذهن آگاهی کودکان می گویند. آموزش این مهارت در کاهش رفتارهای پرخاشگرانه، مقابله ای، نشانه های افسردگی و اضطراب و افزایش سلامت روانی آنها بسیار موثر است.
برای اینکه ذهن آگاهی برای کودکان جا بیفتد کافی است آن را وارد فعالیت های روزمره بکنید. بهترین نمونه این فعالیت های ذهن آگاهانه ، خوردن است. مثلا وقت بستنی خوردن است، حواس کودک را به طعمی که در دهانش است، سردی بستنی، شیرین بودنش و بویی که می ‌دهد جلب کنید؛ هنگام غذا خوردن کودک را تشویق کنید تا مزه ‌های مختلف را تشخیص دهد، به بخش نرم و سفت خوراکی ها را توجه کند؛ در زمان میوه خوردن به طعم های شیرینی و ترشی و گاهی تلخی تکه های مختلف آن دقت کند؛ هنگام نوشیدن آب، به عطر و مزه و گرما و سرمای آن حواسش باشد و همچنین در مورد حسی که بعد از نوشیدن در بدن احساس می‌ شود صحبت کنید.

فعالیت دیگر قدم زدن و پیاده روی است. در کنار هم راه بروید و حواستان را به مناظری که می بینید، صداهایی که می شنوید، بوهایی که استشمام می کنید، مزه ای که در دهانتان احساس می کنید و اثر سرما و گرما بر پوست تان، بدهید. در دیدن ذهن آگاهانه، جزئیات یک گل، حیوان دوست داشتنی، صحنه ای از کارتون مورد علاقه، ابرهای در آسمان، حرکت ماهی ها در تنگ و نقاشی زیبایی که کودک کشیده، می تواند به او کمک کند تا به چیزهایی که می بیند با کنجکاوی و توجه نگاه کرده و از کنار زیبایی ها به سادگی نگذرد.

در شنیدن ذهن آگاهانه، صدای موسیقی کودکانه دلخواه، وزش باد در بین شاخه ها، قارقار کلاغ، خنده و جیغ بچه ها هنگام بازی، تیک تیک ساعت، گفتگوی آدم ها در کوچه و صدای موتور و ماشین در خیابان، فعالیت هایی هستند که توانایی درست گوش کردن و توجه به جزئیات را  افزایش می دهد. در نفس کشیدن ذهن آگاهانه، آگاهی از دم و بازدم کمک بزرگی به کسب آرامش خصوصا هنگام تنش می کند.

کودک را بخوابانید، یک عروسک کوچک روی شکمش قرار دهید و ببینید که با دم عروسک بالا می رود و با بازدم پایین می آید و سپس سری به اعضای بدن خود بزنید و احساساتی که در آنها جاری هستند را مشاهده کنید، «دلم گشنشه، دستم خوشحاله، پاهام خسته هستن» و … . این مسئله باعث می شود کودک در زمینه شناخت احساسات نیز تواناتر شده و هیجاناتش را بهتر تشخیص دهد.

در ذهن آگاهی کودکان ، انجام تمرینات یوگا نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است. انجام تمرینات کششی باعث می شود با محدودیت های بدن خود آشنا شده و ضمن احترام گذاشتن به آن، نسبت به انعطاف پذیری، نیرومندی و تعادل آگاهی پیدا کنید. استفاده از تکرار جهت یادگیری آساناها بینش کودکان را در زمینه تمرین کردن برای پیشرفت کردن گسترش داده و شناخت بیشتر بدن باعث ارتباط نزدیکتر آنها با زمان حال و ماندن در اینجا و اکنون می شود. نهایتا در دوست داشتن ذهن آگاهانه، سراغ قلب مهربانتان بروید و جملات عاشقانه ای در مورد ظاهر، رفتارها و فکرهای درست تان بگویید و سپس نام افرادی را که دوست دارید را بیاورید و جمله ای حاکی از محبت در مورد آنها بگویید و در آخر با بغل کردن و افتخار کردن به خود بابت کار زیبایی که انجام دادید، عشق و شفقت را در قلب خود حفظ کرده و با انجام مداوم تمرینات ذهن آگاهی، سلامت ذهن و روان را برای کودک خود به ارمغان بیاورید.

نویسنده: پرستو فصیح روان درمانگر