ذهن آگاهی نوجوانان و تمرینات آن

در این مقاله به نقل از پرستو فصیح روانشناس کودک و نوجوان در تهران درباره ذهن آگاهی و تکنیک های آن توضیح خواهد داد. ذهن آگاهی یعنی توجه کردن به شیوه ای خاص، هدفمند و بدون قضاوت در لحظه حال. در ذهن آگاهی نوجوانان ، به تاثیر احساسات و افکار بر فیزیولوژی و رفتارها پرداخته و تلاش می شود تا افراد رفتارهای مناسب تری را جایگزین پاسخ های خودکار ناکارآمد کنند. همانگونه که می دانید نوجوانی به دلیل هم ‌زمانی بلوغ جسمانی و روانی با تغییرات فیزیولوژیکی، روانشناختی و اجتماعی، یکی از دوره‌های مهم بروز تنش، خشم های انفجاری، استرس و افسردگی می باشد و لازم است تا نوجوان برای مدیریت این احساسات و مسائل راهکارهای موثری را فرا بگیرد. در این مقاله به ۲ تکنیک ذهن آگاهی کارآمد برای نوجوانان اشاره خواهم داشت.

یکی از ساده ترین تمرینات ذهن آگاهی، انجام تمرین بطری اکلیلی خصوصا برای یک روز پرتنش و پراسترس می باشد. برای این تمرین به یک بطری دهن گشاد آب و یک شیشه اکلیل و یا پولک نیاز دارید. در یک محیط ساکت و آرام قرار بگیرید، استرس‌ ها، نگرانی‌ ها، عصبانیت‌ ها و اضطراب هایتان را به خاطر آورید و هر کدام را با ذکر جزئیات بیان کنید و به ازای هر کدام مقداری اکلیل و یا پولک در آب بریزید.

وقتی تمام تنش های روزتان را بیان کردید، با یک وسیله مخلوط درون شیشه را هم بزنید. گردبادی که در آب درست شده، ذهن شما در این لحظه است، حالا دست از هم زدن برداشته و ضمن کشیدن نفس های عمیق به داخل بطری نگاه کنید. کم‌کم آب در حال آرام گرفتن است و پولک ها یا اکلیل ها در حال ته نشین شدن هستند.

چند دقیقه ضمن کشیدن نفس های عمیق فقط به این فرآیند نگاه کنید. بعد از اینکه تمام اکلیل ها ته نشین شد، حالا بدن خود را اسکن کنید، احساسات، فیزیولوژی و افکار خود را مشاهده کنید. درون شما نیز باید آرام و رها شده باشد. اکنون که خشم و استرس خود را به شیوه ای مناسب ابراز کردید و ذهن تان خالی شده می توانید راهکارهایی را برای کنترل بهتر شرایط خود پیدا کنید. این تمرین ذهن آگاهی نوجوانان برای کودکان نیز کارآمد بوده و آنها ضمن شناخت احساسات خود، راه مفیدی را برای آرام کردن خود فرا می گیرند.

تکنیک بعدی ذهن آگاهی نوجوانان ، مراقبه برگ های روی رودخانه نام دارد و برای زمان هایی که شما درگیر احساسات ناخوشایندی شده اید و یا افکار زیادی ذهنتان را به خود مشغول کرده و توان درست فکر کردن را ندارید بسیار موثر است. در یک فضای ساکت، آرام و بی صدا قرار بگیرید؛ رودخانه ای روان را تجسم کنید، بر روی آن برگ هایی شناور هستند.

حالا افکاری که در ذهنتان در جریان است را به خاطر بیاورید و هر کدام را بر روی یک رودخانه قرار دهید و رد شدن آنها را مشاهده کنید. برای چند دقیقه این کار را ادامه دهید. افکار شما در حال گذر هستند و ذهن شما خالی و خالی تر می شود. شما به وسیله این تمرین شکافی را در بین افکارتان ایجاد کرده اید و متوجه می شوید که افکار چیزی بیشتر از کلمات و تصاویر نیستند و لازم نیست تمام توجه ما را به خود مشغول دارند. اکنون شما می توانید واقعیت مسئله تان را همانگونه که واقعا هست ببینید؛ بیشتر اتفاقات وحشتناک، به قدری که ذهن ما از آن فاجعه می سازد، غیر قابل کنترل و فلج کننده نیستند و با کمی آرامش و فکر می توان برایشان راه حلی منطقی و موثر پیدا کرد، فقط کافی است در قدم اول، خود را از ذهن جدا کرده و واقعیت را همانطور که هست دید و درک کرد، تغییرات به دنبال آن خواهند آمد.

نویسنده: روان درمانگر پرستو فصیح