سبک های فرزند پروری و اثرات آنها

سبک های فرزند پروری یعنی نقشه یا استراتژی والدین در تربیت فرزندان خود. این سبک ها براساس دو آیتم درخواست از فرزندان و پاسخ به درخواست‌های آنها تعیین می‌شود که بنده به عنوان روانشناس کودک و نوجوان در تهران و مدرس رسمی آموزش خانواده به آن خواهم پرداخت.

سبک های فرزند پروری پدر و مادرهای مستبد

برخی از والدین معتقدند که سخت گیری نسبت به فرزندان بخاطر آینده آنها است به همین جهت آنها قوانین زیادی را تعیین می کنند، سرپیچی از قوانین را تحمل نمی کنند و در صورت نافرمانی به تنبیه های خشن رو می آورند. این والدین از نظر احساسی به فرزندان خود نزدیک نمی شوند و به نیازهای او بی توجه هستند و به تعبیری دیگر آنها درخواست زیادی دارند ولی در مقابل پاسخ کم می دهند. در این نوع از سبک های فرزند پروری ، فرزندان شخصیت فردی خود را از دست داده و در تصمیم گیری های مناسب برای زندگی خود ناکام می مانند زیرا در گذشته همیشه پدر و مادر، تصمیمات لازم را اتخاذ کرده بودند و بنابراین در شرایطی که آنها مجبور به گرفتن تصمیمی برای خود باشند دچار اضطراب می گردند. آن ها تمایل پیدا می کنند که در تمام فعالیت ها نقش دوم و منفعل را بازی کنند، زودرنج و وابسته هستند، اعتماد به نفس کمتری و مهارت های اجتماعی ضعیفتری را کسب می کند و مستعد مشکلات روانشناختی هستند.

پدر و مادرهای سهل گیر

یکی دیگر از سبک های فرزند پروری  مشکل ساز، سبک فرزندپروری سهل گیر است. در این سبک والدین عشق و محبت بیش از اندازه را بدون اعمال کنترل های لازم در مورد فرزندان خود ابراز می کنند. قوانین بسیار کمی اعمال می کنند و حتی در شرایطی که کودک باید تنبیه شود، از این کار سرباز می زنند و یا با او مخالفت نمی کنند و معمولا پیامدی متوجه کودک و رفتار مشکل‌ساز او نیست. در این سبک فرزندان سرکش و خودمحور می شوند و معمولا احساسات و رفتارهای خود را به سختی می توانند کنترل کنند و به دلیل بالا بودن سطح انتظارشان از دیگران و پاسخ زیادی که قبل از والدین شان دریافت کرده اند، در دوستیابی و حفظ روابط ضعیف عمل می کنند.

سبک های فرزند پروری پدر و مادرهای بی‌اعتنا

کودک نمی تواند در خلاء عاطفی رشد کند. اگر والدین هیچ گونه عشق و محبتی نشان ندهند، زندگی برای کودک بی ارزش و بی ثمر می شود. در این نوع از سبک های فرزند پروری تربیت فرزند ، علاوه بر فقدان احساس امنیت و اطمینان که ناشی از سردی و طردکنندگی والدین و درخواست کم آنها است، قوانین کمی نیز وجود دارد و چون پاسخ کمی نیز می دهند فرزندان این خانواده ها، اعتماد به نفس کمتر و عملکرد تحصیلی ضعیفتری دارند، مستعد ارتکاب به جرم، سوءمصرف مواد و حتا خودکشی می باشند.

پدر و مادرهای مقتدر

یکی از بهترین سبک های فرزند پروری ، آن است که مسئولیت‌پذیری و خودکنترلی را پرورش دهد. والدین مقتدر و اطمینان‌بخش فرزندان را دعوت می‌کنند تا ابعاد مختلف مسائل را ببینند، از مشارکت فرزندان در تصمیم‌گیری‌ها استقبال می‌کنند و بدلیل اعتماد به نفس بالا می‌پذیرند که فرزندانشان گاهی بیشتر از آنها می‌دانند. در فرزندپروری مقتدرانه، والدین خود الگوی خودکنترلی هستند و شرایط را برای خودکنترلی فرزندان و یادگیری این مهارت آماده می‌کنند. آنها درخواست زیادی از فرزندان شان دارند و در مقابل پاسخ زیادی نیز نسبت به درخواست ها و نیازهای آنها می دهند و رابطه برابر پیش می رود. آنها حمایتگرند و قواعد مشخص دارند و در نتیجه فرزندانشان مهارت اجتماعی بهتری دارند و کمتر درگیر ارتکاب جرم و همچنین  مشکلات پیچیده روانشناختی می شوند.